Türkmen soyundan bir Karaman atı Azaraks (Ateşin Oğlu).

İngiliz’lerin verdiği isim ile ” Byerley Turk “. Bir efsane.

İngilizler Azaraks ( rüzgarın oğlu ) ismini hitap edemedikleri için,Byerley Turk adını vermişlerdir.( 1678- 1703 )

Byerley Türk ; Annesi Zarif ve babası Ateş ten alınmış Türk adı Azarax. Ateşin oğlu. İngilizler Azarax adını telafuz edemedikleri için Byerley Turk adını takmışlardır.               Anavatanı Türkmenistan Türk coğrafyasında bulunan Akhal -Teke’ dir.

1683 te Osmanlı ordusu ile II.Viyana kuşatmasına katılmıştır.                                        Savaş meydanlarında başarıdan başarıya koşmuştur.

1683 yılında Viyana kuşatmasında başarıdan başarıya koşan Byerley Turk

Avusturya ve müttefiklerinin Buda’yı geri almaları neticesinde, burada İngilizlerce esir edilmiştir. İngiliz yüzbaşı Robert Byerley, Ateşin Oğlu’nu savaş ganimeti olarak,                    esir düşen seyisi ile birlikte İngiltere’ye götürmüştür.

Yüzbaşı Robert Byerley, Türk atlarının hızı, akıllı oluşu, dayanıklılığı, inatçılığı ve binicisi ile seyisine olan bağlılığını bilmesinden dolayı atı seyisi ile birlikte götürmüştür. Seyisi, doğumundan İngiltere ye gidişine dek hep yanında olmuştur.

Hem Osmanlı’da hem İngiltere’de hayatının on yılını savaş meydanlarında tehlikeler içinde geçiren Byerley Turk, yeni sahibi Kral III. William’ın İrlanda seferine ve Boyne Meydan Savaşına da katılmıştır. Cesareti ve dayanıklılığı ile sahibinin başarılı olmasında önemli rol oynamıştır.

Kral III. William’ın Byerley Turk ile katıldığı Boyne meydan muharebesi (Photo by: Universal History Archive)

Byerley Turk; Darley Arabian ve Gololphin Barb ile İngiliz Thoroughbred ırkının soyunu oluşturan, üç aygırın birincisidir. İnce bir kafa, geniş ve zeki bakan gözler, ince ve uzun bir boyun, derin ve eğimli omuzlar, ruhları ve hızları ile bilinip, cesaret ve hızın sembolü olarak kabul edilirler.

Dünya da çok beğenilen İngiliz atları, 1650 yılından sonra İngiltere’ye gitmiş Türk atlarıdır.  Byerley Turk İngiltere’ye getirildiğinde, at yarışları daha yeni başlamıştı.

Thoroughbred ırkı Dünyada en çok beğenilen atlardır Hem Osmanlı’da hem de İngiltire’de savaş meydanlarında koşan, daha sonra yarış meydanlarında koşan, yarış atından fazlası… Yaşanmış Efsane

İngiltere, bu tür atlardan daha fazla getirip damızlık olarak kullanmaya başlamıştı. Zira, İngiltere’deki atlar istenildiği kadar büyük ve güçlü değildi. İngilizler böylece daha güçlü    bir yarış atı ırkı yarattı. Byerley Türk’ün ilk tayı 1701 yılında doğan Basto’dur.

Byerley Turk’ün yavruları günümüzde hâlâ koşmaktadır. Son yüz yılın en iyi atı kabul edilen Frankel, bir Byerly Turk kızından olmadır. Günümüze ulaşan kolunu ise Woodpecker(1773) oluşturur. Yurdumuzda, Armanasco, Abbas, Başkurt, Best Team, Castle Rising, Compton Place, Definite Article, Dont Forget Me, Ortak, Namid, Dr.Devious, Idris, Inchinor, Indian Ridge, Michael Jackson, Paco, Ridgewood Ben, Rising Sun, Statoblest, Typhonic Rising gibi Byerley Türk hattından gelen aygırların tayları bulunmaktadır..

Türkiye Jokey Kulübü’nün Veliefendi Hipodromu’nda  “Byerley Turk “salonu bulunmakta ve her yıl Beyerly Turk adına koşu düzenlenmektedir.

Jeremy James, Byerley Turk adında bir kitap yazmıştır. ( E yayınları 2007)

“Byerley Turk sadece bir at değil, aynı zamanda yaşanmış bir Efsanedir.”

“Uzağı yakınlaştıran attır.” Kırgız atasözü
“Atına bakan ardına bakmaz.” Uygur atasözü

………………… * ……………….